Àdduna

Déforestation ci Amazon: Li ci am ci Brazil ak 2026

Déforestation ci Amazon dafa wàññ bu baax ci Brazil, loolu tax na lëndëm ci biir politig ak kàddu yu bare ci akan second tour de l'élection présidentielle. Ci biir atum 2026, mbooloo mu bari mu ngi xaar xalaat yi ci kàttan bi ci dëkk bi ak li ci am ci changement climatique. Article bi dina won nu li xew ci déforestation bi, luy lëkkalé ak election bi, ak luy wone ci dëkk bi. Ñu ngi xaar ndax lëndëm bi dina nekk ab kàddu bu rëy ci mbooloo yi.

Déforestation ci Amazon: Li ci am ci Brazil ak 2026

Wàññay déforestation bi ak données satellites yi

Données satellites yi wone nañu ne déforestation ci Amazon dafa wàññ bu baax ci atum 2026. Ci biir atum 2026, déforestation bi ci Amazon wàññ na ci 41.8%, loolu mooy wàññay bu gën a rëy ci lépp lu ñu sàkk ci atum 1988. Loolu dafa nekk lu am solo lool ndax mooy wàññay bu rëy bi ñu xam ci biir mbooloo mi. Ci Cerrado, mooy savanna bi ci Brazil, déforestation bi wàññ na ci 23.8%.

Li ñu xam ci satellite yi, dafa wone ne politig bi ak kàttan bi ñu jëfandikoo ci monitoring bi ak penalties yi ci illegal logging, dafa liggéey bu baax. Ministre de l'Environnement, Joao Paulo Capobianco, dafa wax ne li xew ci déforestation bi dafa am solo lool te dafa nekk lu am solo ci wàllu protection de la nature.

Luy lëkkalé ak second tour de l'élection présidentielle

Second tour de l'élection présidentielle ci Brazil dina am ci 25 octobre, te loolu dafa lëkkalé ak kàttan bi ci Amazon. Président Luiz Inácio Lula da Silva, mooy kooku de gauche, dafa bëgg nekk ci kàttan bi ngir dindi déforestation bi ci atum 2030. Lula dafa nekk ci kàttan bi ndax Bolsonaro, kooku de droite, dafa doon def ay politig yu xawaat ci déforestation bi ci biir am yar.

Lula dafa fexe ba déforestation bi wàññ ci six ans yu nekk ci atum bu jëkk bi. Waaye Flavio, doom Bolsonaro, mooy kooku fëss ci second tour bi, te poll yi wone nañu ne ñu ngi fëss ci mbedd yi. Flavio dafa wax ne dina jàll ak kàttan ci criminalité organisée ci Amazon, waaye ñu bari ngi xalaat ne dina wéy politig yi baayam. Loolu tax na lëndëm ci xalaat yi ci akan election bi.

Luy lëkkalé ak changement climatique ci àdduna bi

Changement climatique mooy li Amazon di jàppale àdduna bi ci kàttan bi. Amazon, mooy forest bi gën a rëy ci àdduna bi, dafa am solo lool ndax 60% ci biir Amazon, ci Brazil la nekk. Forest bi dafa am solo ndax dafay nàmp carbon dioxide, loolu tax na àdduna bi di cool, te du nekk bu xawaat.

Waaye, déforestation bi ak agriculture ak logging, dañuy sàkk lëndëm ci biir forest bi. Marcio Astrini, executive secretary ci Observatorio do Clima, dafa wax ne li xew ci déforestation bi wone na ne bu am kàttan ak politig, mën nañu dindi déforestation bi ak greenhouse gas emissions. Loolu dafa am solo lool ndax forest bi dafa am solo ci protection de la planète bi.

Luy lëkkalé ak politig Bolsonaro ak Lula

Politig bi Bolsonaro doon def ci biir 2019 ba 2022, dafa doon sàkk mining ci mbedd yi indigenous yi ci Amazon. Ci biir bi, déforestation bi dafa rëy bu baax. Selon Agence de presse AFP, ci biir bi Bolsonaro, déforestation bi rëy na ci 60% ci li doon ci atum yu jëkk yi. Loolu tax na def kàttan bi ci dëkk bi di xawaat lu metti.

Lula dafa wéy politig yooyu te def monitoring bu dëgër. Dafa bëgg nekk ci zero illegal deforestation ci atum 2030. Loolu dafa am solo ndax forest bi dafay am species yu bari te dafay am solo ci luy changement climatique. Loolu tax na kàddu yi ci X yi wone ne Lula dafa am kàttan ci wàllu environnement.

FAQ

Lan la déforestation bi wàññ ci Amazon?

Déforestation ci Amazon wàññ na ci 41.8% ci atum 2026. Loolu mooy wàññay bu gën a rëy ci lépp lu ñu sàkk ci atum 1988 ba léegi. Données satellites yi wone nañu ne loolu dafa am solo lool ci wàllu protection de la nature ci Brazil.

Lan la second tour de l'élection présidentielle di fëssal?

Second tour de l'élection présidentielle ci Brazil dina fëssal kàttan bi ci Amazon ak luy changement climatique. Lula da Silva ak Flavio Bolsonaro ñu ngi fëss ci mbedd yi, te loolu dafa lëkkalé ak kàttan bi ci déforestation bi ak kàttan bi ci protection de la forêt bi.

Lu tax Amazon am solo ci changement climatique?

Amazon am na solo ndax dafay nàmp carbon dioxide, loolu tax na àdduna bi di cool. Amazon mooy forest bi gën a rëy ci àdduna bi, te 60% ci biir Amazon, ci Brazil la nekk. Loolu dafa am solo lool ci luy changement climatique ci àdduna bi.